Lekua: Bizkaia Aretoa, Baroja Aretoa (Bilbo)
Dokumentuak
Izena-eman
Digitalizazioaren azelerazioa herritarren erabilera eta eskubideen bermea eraldatzen ari da. Zerbitzu publikoetarako sarbidea, parte-hartzea, pribatutasuna, tratu-berdintasuna edo autonomia gero eta gehiago daude modu desberdinean banatutako azpiegitura eta erabaki teknologikoen mende. Esparru horretan, eskubide digitalak oinarrizko eskubideen eta eskubide sozialen proiekzioa dira ingurune digitaletan.
Nazioartean, Nazio Batuek, Etorkizunerako Itunaren eta haren Itun Digital Globalaren bidez (2024), pertsonengan oinarritutako eraldaketa digital inklusiboaren beharra azpimarratu dute, eta gogorarazi dute giza eskubideak intentsitate berarekin babestu behar direla ingurune digitalean. Europan, Hamarkada Digitalerako Eskubideei eta Printzipio Digitalei buruzko Europako Adierazpenak (2023) ikuspegi hori sendotzen du sarbide unibertsalaren, datuen babesaren, diskriminaziorik ezaren, gardentasunaren eta sistema automatizatuen giza kontrolaren inguruan. Estatu mailan, Eskubide Digitalen Gutunak (2021) berdintasunaren, pribatutasunaren, hezkuntzaren, lanaren eta haurren babesaren arloko bermeak zehazten ditu. Euskadin, Euskadi 2025 Eraldaketa Digitalerako Estrategiak, berrikuntzaz eta lehiakortasunaz gain, sartzeari, trebakuntzari eta eten digital berrien prebentzioari buruzko erreferentziak ditu.
Testuinguru horretan, Euskadiko Hirugarren Sektore Soziala (EHSS) funtsezko posizioan dago: desberdintasun digitalak intentsitate handiagoz pairatzen dituztenei laguntzen die, eta eraldaketa teknologikoaren inpaktuak premia zehatz bihurtzen ditu. Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren egoera eraldaketa digitalaren erronkaren aurrean (2021) txostenak digitalizazioari ikuspegi sozial batetik heltzearen garrantzia adierazten zuen, 2024ko Euskadiko Hirugarren Sektore Sozialaren Liburu Zuriak gorabidean dauden erronka gisa identifikatzen dituen gaiak aurreratuz, hala nola ekitate digitala (4. erronka).
Horrela, eskubide digitalak Estatu sozialaren funtsezko eremu gisa eratzen dira, inklusio digitala, datuen babesa, irisgarritasuna, diskriminazio algoritmikorik eza edo adimen artifiziala bezalako teknologien erabilera etikoa bezalako gaiak txertatuz. Erronka horien konplexutasuna ikusita, jardunaldia Hirugarren Sektore Sozialaren eta eskubide digitalen artean partekatutako hausnarketarako gune gisa planteatzen da, haren dimentsio soziala ikusaraztera, digitalizazioaren erronka nagusiei heltzera eta EHSSk eremu horretan dituen esperientziak partekatzera bideratuta.